Kupno a także sprzedaż nieruchomości jest czynnością prawną powiązaną nieodłącznie z wpisaniem nowego właściciela do księgi wieczystej. Takiej rejestracji w większości przypadków dokonuje notariusz za pomocą wniosku ujętego w akcie notarialnym. Księga wieczysta pozwala na rozwianie jakichkolwiek obiekcji związanych z obecnym właścicielem danej posesji. Uwzględnia także wszelkie dane o posesji i potencjalnych hipotekach jakie na niej ciążą. Można uznać, że księga wieczysta pozwala na zagwarantowanie prawnego bezpieczeństwa zarówno posiadaczowi, jak i przyszłemu kupcowi nieruchomości. Księga zawiera całą historię nieruchomości, jej wcześniejszych a także obecnych właścicieli. Kupując nieruchomość należy skontrolować jej stan w księdze wieczystej, czy nie jest ona obciążona hipoteką.

Kiedy trzeba zarejestrować księgę wieczystą?

Księga wieczysta ułatwia zbieranie wiadomości o stanie prawnym danej nieruchomości. Teraz jest to obligatoryjny dokument każdej nieruchomości czy to działki, czy domu. W 1982 roku wprowadzono ustawę o księgach wieczystych i hipotece, która reguluje normy jej rejestracji i potencjalnych zmian. Trzeba wspomnieć, że obecnie w Polsce istnieją jeszcze nieruchomości, które nie mają założonej księgi wieczystej. Jest to skutkiem tego, że obrót nieruchomościami w okresie powojennym miał charakter nieformalny dotyczy to zwłaszcza małych miejscowości podwarszawskich czy wsi takich jak Legionowo, Serock, Okuniew. Pomimo tego księga wieczysta może okazać się niezbędna, kiedy właściciel nieruchomości zechce ją odsprzedać. Z całą pewnością przyszły nabywca będzie wymagał wglądu w księgę wieczystą. Zakłada się, że dane w niej zawarte są pewne i ujawniają faktyczny stan prawny nieruchomości. 

Jak wygląda założenie księgi wieczystej?

Żeby założyć księgę wieczystą, właściciel nieruchomości powinien wypełnić odpowiedni wniosek w dziale ksiąg wieczystych. Znajduje się on w budynku sądu rejonowego, w rejonie którego połozona jest nieruchomość. Jeśli nieruchomość ma nałożoną hipotekę, ma więcej niż jednego właściciela, jeśli nieruchomość zajmuje kilka działek, wtedy należy złożyć dodatkowe formularze. Czy jedynie właściciel nieruchomości może złożyć taki wniosek? Nie tylko. Zarejestrować księgę wieczysta mogą także:

  • właściciel spółdzielczego prawa do lokalu,
  • wierzyciel posiadający prawo, które może być wpisane do księgi wieczystej,
  • osoba z ograniczonym prawem rzeczowym,
  • w sytuacji nieruchomości będącej przedmiotem użytkowania wieczystego przez państwo, wniosek składa odpowiednia jednostka organizacyjna.

Samo założenie księgi wieczystej to wydatek około 100 złotych. Do tego należy dodać właściwe wpisy, dlatego można uznać, że całościowy koszt rejestracji księgi wieczystej to ok. 800 zł. Niewątpliwie rejestrację księgi wieczystej można zlecić również notariuszowi, który za pewną opłatą i zebraniu wymaganych dokumentów złoży wniosek za nas.

Kto może złożyć wniosek o dokonanie zmian w księdze wieczystej? 

W większości przypadków wpis do księgi wieczystej o zmianie właściciela nieruchomości wykonuje notariusz na wniosek, który ujęty jest w akcie notarialnym. Tak jak w sytuacji zakładania księgi, dokumenty zanosi się do sądu rejonowego stosownego dla określonego regionu na którym położona jest nieruchomość. Dokonanie takiego wpisu to koszt rzędu 200 zł, płatne jest to u notariusza przy podpisaniu aktu notarialnego. Każda zmiana właściciela nieruchomości musi zostać odnotowana w księdze wieczystej. Warto również wspomnieć, że takiego wpisu może dokonać też posiadacz nieruchomości dołączając do wniosku formularze uwierzytelniające jego prawa do tej posiadłości.